Ghəəmɑtū
Litt. Parole faite avec la tête, parole qu'on doit retenir en tête
Récitation, poème; syn. yɔ̀yɔ̀.
MBÈ'MBÈ' LÍÉ'ZÍ MBÍ NZHWĪĒ Ā !
Mbè'mbè' líé'zī mɑ̄vǒ !
Wò pǎh nā à,
Wò mbūànkhʉ̄ɑ̄ à,
Wò mbūànthʉ̄ à,
Mbè'mbè' líé'zī Ngòònsī!
Wò yà nzhwìàwū,
Wò yà mfɑ̀' kǎ' fhʉ́tèn,
Wò mɑ̄ ā pōō,
Mbè'mbè' líé'zī Mōōnkō' à !
Wò yà pǒm mbòò,
Wò ndìī Mbōò mà,
Wò fʉ̀' zǎ,
Mbè'mbè' líé'zī Ngòò pūh!
Zɑ́h nàm lěn mɑ́ ǎ pè', mɑ̀ ngɑ̌ nsōk ī mɑ́ ǎ nɑ́ ó mɑ́ nēhē.
Sà' lěn mɑ́ ǎ lʉ̀'sì, mɑ̀ ngɑ̌ nsōk ī mɑ́ á nɑ́ ó mɑ́ nēhē.
Mɑ̄ŋū lěn mɑ́ ǎ lʉ̀'sì, mɑ̀ ngɑ̌ nsōk ī mɑ́ ǎ nɑ́ ó mɑ́ njām.
Mbè'mbè' líé'zī mbūɑ̀nì mʉ̀nzhwīē!
Mbè'mbè' líé'zī nzhwīē ndì a!
Mbè'mbè' líé'zī mɑ̄vǒ!
Mbè'mbè' líé'zī Ngòò Nsìālʉ̄ɑ̄'!
Mbè'mbè' líé'zī Nkwè'nì a!
Mʉ̀ ndū ò, Còkùānì Tomāsi,
Līē' 16, Mòmòshʉ̄, ngù' 2020.
Ghəəmɑtū: Wenǒk nkūɑ̄ nját wū
Wenǒk nkūɑ̄ nját wū
Mfhʉ́síé mbɑ̄ ntám nthʉ̄
Kɑ́ nzɑ̄ nhām le
Mbɑ̄ ntám nshi kɑ́ konjwáá lɑ́
Pó njīī yɑ̄ɑ̄ mbɑ̌ ntám vābɑ̄
Yi wěn ncā' lě ...
Nkwee mvǎk līē' wǎ'
Kɑ́ thʉ̄ le
Pó cicǎh pɑ̌h ...
Pó sīē le mɑ̂
Ghəəmɑ̄tū: Ghəə̄lɑ̄’ zǎ, ghəə̄lɑ̄’ yǒh pɑ́h á pen.
Ghəə̄lɑ̄’ zǎ, ghəə̄lɑ̄’ yǒh pɑ́h á pen.
Pɑ́' o hɑ̄ kɑ́ mbú a tɑ ndáh nkō ghəə̄lɑ̄’ zǎ ?
Səə̄wū, səə̄wū mbɑ nshʉ'.
O kó ghəə̄lɑ̄’ zǎ mɑ ǒ siā ngop nā a.
O wɑ́' ghəə̄lɑ̄’ zō, mɑ ǒ nkōh yīī.
Ghəə̄lɑ̄’ zǎ, ghəə̄lɑ̄’ yǒh pɑ́h á pen.
Mʉ̄ɑ̄mʉ̄ɑ̄ fʉ' tɑ kēēmbʉ̄ɑ̄.
Ghəə̄lɑ̄’ zǎ, ghəə̄lɑ̄’ yǒh pɑ́h á pen.
Ngǎ' ntʉ́ɑ́ngwe' yǒh.
Mbǎ'ntām mbʉ́ɑ́ ngwe' yǒh.
ɑ́ Mbɑwɑ̄lɑ̄ cāp ghəə̄lɑ̄’ zī shwītōk.
Mbɑ̄' Nzhʉɑ̄'ngwê
.Youtube: