Pɑ́'
Noun
1–(Comparatif) comme
Nzhwīē í ngʉ́ pɑ́' yʉ̄ɑ̄ lɑ́
Sa femme fait comme lui, sa femme a les mêmes habitudes que lui.
2–Être en mesure de, être capable de; syn. nkú'sí, kù'sì, mbɑ́, pɑ́; N.B. On ne dit pas "fīt, ngɑ̌ fít"
Pɑ́' nəəsimɑ' zāb nəənzhwie
Le lion est en mesure de vaincre la panthère
Pɑ́' ó lɑ ghʉ́ ā səə̄wū
Tu ne peux rien me faire
Pɑ́' n ntō ó sáá mbɑ
Je peux te boxer là-bas hein
Pɑ́' ń dɑ ghʉ́ yāā nzhī, yáá ghɑ' tɑ'
Je ne suis pas capable de faire ça, c'est très difficile.
3–Sembler, ressembler
Syn. mfōh.
Mbɑɑ̄ndǒm pɑ́' cwaákhu lɑ́
Le rat ressemble à la souris; on dit aussi
4–(Mbɑ́', particule utilisée pour marquer une interdiction, un impératif négatif) ne pas faire; syn. ǒ sì
Syn. sì
1. Ǎ ghú' pɑ́' sʉ̄ʉ̄ lɑ́
2. Yáá mbá'/pà'/mɑ̀mbá' pɑ́' pʉ̀h (nsì, ngènɑ̌nàm, njwè' pìé nzʉ̄) lɑ́
3. Ǎ mbɑ̄h/mbə̄h/pə̄h pɑ́' shʉ̄ sì njɑ̀ɑ̀ (nzāt) lɑ́
4. Yáá mbé'/mɑ̀mbé' pɑ́' ndhʉ̌ŋwɑ̄' lɑ́
5. Nshù ó mbíé pɑ́' pò' lɑ́
6. Ǎ mbíésí pɑ́' nkòk lɑ́
7. Ǎ mbōk pɑ́' cwàákhù/shwɑ̀ɑ́ku ndʉ̄ɑ̀sīē lɑ́
8. Ǎ mfɑ̄h/mɑ̀mfɑ̄h pɑ́' mbìē pūh (ngàm njò' púh mfʉ̀nì) lɑ́
9. Ǎ mfēn pɑ́' ngʉ̄nə̀ə̀ lɑ́
10. Yáá mfī/mɑ̀mfī pɑ́' nshǐ nsā' lɑ́
11. Ǎ ncāk nù pɑ́' tě'zɑ̄h/tə̌'zə̄h lɑ́
12. Ǎ ncə́ə́ (nshwītū, ngwāh wèn) pɑ́' zʉ̄' lɑ́
13. Ǎ ncīī/nshīī pɑ́' fēn (hùɑ̀) lɑ́
14. Yáá ncōh/mɑ̀ncōh pɑ́' fɑ̀' lɑ́
15. Ǎ ndā' pɑ́' fînù lɑ́. Ǎ ndā' pɑ́' fìè lɑ́.
16. Ǎ ndám (nkō' sìì) pɑ́' hùɑ̀/pɔ̄ɔ̄ lɑ́
17. Ǎ ndām/mɑ̀ndām/lám/ pɑ́' mbǎk ìndō lɑ́
18. Ǎ ndē'/mɑ̀ndē' pɑ́' nzī lɑ́
19. Yáá ndə́ə́/mɑ̀ndə́ə́ pɑ́' wùwùɑ̀ lɑ́
20. Yáá ndēē/mɑ̀ndēē/lēē pɑ́' nshǐ mbhʉ̄nʉ̀ɑ̀ (ngòòndōm, nshǐtāp) lɑ́
21. Vàm zǒ ndí'/ìndí' pɑ́' tə́ə́fōh lɑ́
22. Yáá ndíá pɑ́' lìì lɑ́
23. Ǎ ndóm pɑ́' càk fī lɑ́
24. Yáá ndʉ́'/mɑ̀ndʉ́'/mɑ̀ndʉ́'sí pɑ́' sà' lɑ́
25. Yáá ngɑ́'/mɑ̀ngɑ́' pɑ́' tēnɑ̄ (fēn) lɑ́
26. Ǎ ngé'/mɑ̀ngé' pɑ́' tìēmōō lɑ́
27. Ǎ ngə́ə́sí/mɑ̀ngə́ə́sí pɑ́' ká'tū (nkʉ́ɑ́'ntū) lɑ́
28. Ǎ ngʉ́ nìí nù pɑ́' ntìēmōō lɑ́
29. Ǎ ngʉ̄ɑ̄' pɑ́' yàt lɑ́
30. Ǎ ngwāh wèn pɑ́' fōh lɑ́
31. Ǎ njwáá pɑ́' ngòh (ká' kwə̄ə̄) lɑ́
32. Ǎ nkíkén pɑ́' kwènkwèn (njàkāsī) lɑ́
33. Ǎ nní pɑ́' nkòk lɑ́
34. Ǎ nnīī pɑ́' tɑ̀' (shī) lɑ́
35. Ǎ nsáh/sàh pɑ́' ntʉ̀' ndàk lɑ́
36. Ǎ nsēn pɑ́' nà' (shìshíémōh, ngə̀ə̀mɑ̀) lɑ́
37. Yáá nshú' pɑ́' ngʉ̀ɑ̀'mōh lɑ́
38. Yáá nsīā/mɑ̀nsīā pɑ́' nkùɑ̀ lɑ́
39. Ǎ ntāmsīē/támsíé pɑ́' ǎ zɑ́ pò' lɑ́
40. Ǎ ntē' pɑ́' ntèè lɑ́
41. Ǎ nté'sí nù pɑ́' ndɑ̌'ndə̀ə̀ lɑ́
42. Ǎ ntúá pɑ́' yá' tʉ̄ʉ̄ lɑ́
43. Ǎ nzɑ̄ wū pɑ́' ngʉ̄nə̀ə̀ lɑ́
44. Ǎ nzhīnù pɑ́' sɑ̄'sūā lɑ́
45. Ǎ nzí'/mɑ̀nzí' pɑ́' ntòòntə̄ə̄ lɑ́
46. Ngɑ̌ shwītōk pɑ́' tēnɑ̄ lɑ́.
Pɑ́' nzɑ̄
Ne mange pas
Pɑ́' ngə́ə́ nu
Ne parle pas
Wen kǎm ō, o lā' mbɑ́' ngə́ə́ nu
Si quelqu'un te provoque, tais-toi, ne dis rien
Pɑ́' njúásí, ǒ si yúásí
Ne bavarde pas.
